Sondaj Teknolojisi Genel Bilgileri
Sondaj Teknolojisi Nedir?
Sondaj Teknolojisi Avantajları
- İşin zorluğu ve uzmanlık gerektirmesi nedeniyle, teknik becerisi yüksek operatörlerin gelir seviyesi daha rekabetçidir.
- Kendi sondaj makinesini alarak veya kiralayarak su sondajı gibi alanlarda kendi işini kurma (girişimcilik) potansiyeli yüksektir.
- DGS (Dikey Geçiş Sınavı) ile Petrol ve Doğal Gaz, Maden veya Jeoloji Mühendisliği gibi 4 yıllık lisans bölümlerine geçiş için en sağlam pratik temeli oluşturur.
- Sürekli sahada, hareketli ve doğayla iç içe bir çalışma ortamı sunar.
Sondaj Teknolojisi Dezavantajları
- Meslek fiziksel güç, dayanıklılık ve zorlu hava koşullarına (aşırı sıcak/soğuk, çamur) direnç gerektirir.
- Çalışma alanları genellikle şehir merkezlerinden uzak şantiyelerdir; kamp hayatı ve uzun süre evden uzak kalma zorunluluğu olabilir.
- Ağır sanayi makineleriyle çalışıldığı için iş kazası riski yüksektir; üst düzey iş güvenliği disiplini şarttır.
- Büyük projelerin planlama ve yönetim yetkisi mühendislerde olduğu için kariyerde 'beyaz yakalı' yönetici pozisyonlarına geçiş sınırlı olabilir.
Sondaj Teknolojisi Kimlere Uygun?
Makinelere ilgi duyan, fiziksel kondisyonu yüksek ve disiplinli adaylar için idealdir.
Adayın, devasa makinelerin mekanik aksamına, hidrolik sistemlere ve motorlara karşı bir ilgisi ve el becerisi olması beklenir.
Arazide karşılaşılan ani bir makine arızasını veya zemin problemini çözebilecek pratik zekaya ve soğukkanlılığa sahip olmak şarttır.
Ofis ortamından ziyade; toz, gürültü ve doğa koşullarında çalışmayı seven, fiziksel olarak dayanıklı bir yapı gereklidir.
Sondaj sahasındaki tehlikeleri minimize etmek için iş güvenliği kurallarına harfiyen uyacak disiplinli bir karakter aranır.
Şehir dışı seyahatlere ve şantiye ortamında (konteyner, kamp vb.) yaşamaya uyum sağlayabilecek esneklikte olunmalıdır.
Sondaj Teknolojisi Bölümü Mezunları Ne İş Yapar?
Sondaj Teknikerleri, yer altı ile ilgili işlem yapılan her sektörde kilit personeldir. Su sondajı firmaları, maden şirketleri, enerji sektörü ve zemin etüt firmaları ana istihdam alanlarıdır.
Su Sondajı Operatörü
Özel firmalarda veya kendi işinde; tarım arazileri, fabrikalar veya siteler için su kuyusu açma işlemlerini yürütür.
Maden Arama Sondörü
Maden sahalarında, rezerv tespiti için yapılan karotlu (numune alınan) sondaj operasyonlarında makineyi kullanır.
Jeoteknik ve Zemin Etüt Teknikeri
İnşaat projeleri öncesinde zeminin sağlamlığını ölçmek için yapılan sondajlarda numune alır ve zemin raporuna veri sağlar.
Enerji Sektörü (Petrol/Jeotermal)
Petrol, doğal gaz ve jeotermal enerji kuyularının açılmasında görev alır; yüksek teknoloji sondaj ekipmanlarını kullanır.
Kamu Personeli (DSİ / MTA)
Devlet Su İşleri veya Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nde; kamu adına yapılan sondaj faaliyetlerinde teknik personel olarak çalışır.
Sondaj Teknolojisi Dersleri Nelerdir?
Bölüm müfredatı; jeoloji, makine bilgisi ve sondaj tekniklerini harmanlayan, atölye ve saha uygulamalarıyla desteklenen bir yapıya sahiptir.
Sondaj Tekniği ve Ekipmanları
Döner sondaj, darbeli sondaj gibi yöntemleri ve makine parkurunun (kule, matkap, tij) kullanımını öğretir.
Sondaj Çamuru ve Hidrolik
Kuyu stabilitesini sağlayan sondaj sıvılarının kimyasını ve makineyi hareket ettiren hidrolik sistemlerin mantığını kapsar.
Genel Jeoloji ve Mineraloji
Yerkabuğunu oluşturan kayaçları, mineralleri ve zemin türlerini tanıyarak doğru delme yöntemini seçmeyi sağlar.
Makine Bakım ve Onarım
Sondaj makinelerinin periyodik bakımlarını yapma ve sahadaki arızalara müdahale etme becerisini kazandırır.
Kaya ve Zemin Mekaniği
Zeminin fiziksel özelliklerini, dayanımını ve kazı sırasında vereceği tepkileri teknik olarak inceler.
İş Sağlığı ve Güvenliği
Çok tehlikeli sınıfta yer alan sondaj işlerinde kaza risklerini önleme ve güvenli çalışma prosedürlerini öğretir.