Su Ürünleri Endüstrisi Mühendisliği Genel Bilgileri
Su Ürünleri Endüstrisi Mühendisliği Nedir?
Su Ürünleri Endüstrisi Mühendisliği Avantajları
- Türkiye'nin ve dünyanın sürekli büyüyen, ihracat potansiyeli çok yüksek gıda sektörünün stratejik bir kolunda uzmanlaşma imkanı sunar.
- Görece daha niş bir mühendislik alanı olduğu için, su ürünleri işleme sektöründeki spesifik pozisyonlarda (işleme, dondurma teknolojileri) rekabet daha azdır.
- Hem laboratuvarda bilimsel analiz yapma hem de fabrikada üretim hattını yönetme gibi dinamik ve çok yönlü bir çalışma ortamı sağlar.
- Büyük gıda şirketlerinde ve ihracatçı firmalarda Ar-Ge ve kalite yöneticiliği gibi yüksek gelir potansiyeli olan rollere açıktır.
- Gıda güvenliği ve sürdürülebilirlik konularının önem kazanmasıyla geleceği parlak bir alandır.
Su Ürünleri Endüstrisi Mühendisliği Dezavantajları
- Çalışma ortamı genellikle fabrikalardır; bu ortamlar nemli, soğuk (soğuk hava depoları) ve yoğun su ürünleri kokusu içeren yerler olabilir.
- Gıda güvenliği konusundaki ağır yasal ve etik sorumluluklar, hata kabul etmeyen bir çalışma disiplini gerektirir.
- İş olanakları coğrafi olarak genellikle kıyı şeridindeki şehirlerde (İzmir, Muğla, Trabzon, Çanakkale vb.) yoğunlaşmıştır.
- İş piyasası büyük ölçüde su ürünleri sektörüyle sınırlı olduğundan, genel gıda mühendisliğine göre daha dar bir hareket alanı vardır.
- Hammadde temininin av sezonuna ve doğal koşullara bağlı olması, iş yükünde dönemsel dalgalanmalara ve sezon boyunca yoğun, esnek olmayan mesai saatlerine yol açabilir.
Su Ürünleri Endüstrisi Mühendisliği Kimlere Uygun?
Gıda bilimine meraklı, süreç odaklı düşünen, hijyen takıntısı olan ve hem laboratuvar hem saha ortamına uyum sağlayabilen adaylar için idealdir.
Adayın, kimya ve biyolojiye dayalı gıda bilimi süreçlerine ve endüstriyel üretim teknolojilerine (makine, otomasyon) ilgi duyması beklenir.
Bir balığın fabrikaya girişinden paketlenmiş ürün olarak çıkışına kadarki süreci optimize edebilecek analitik düşünme yeteneği şarttır.
Gıda güvenliği ve insan sağlığı söz konusu olduğu için, hijyen kurallarına ve kalite standartlarına (HACCP) aşırı derecede titiz yaklaşılmalıdır.
Fabrika ortamının gürültülü ve tempolu yapısına, aynı zamanda laboratuvarın hassas çalışma düzenine uyum sağlayabilmek gerekir.
Koku hassasiyeti olmayan ve soğuk ortamlarda çalışmaya fiziksel olarak dayanıklı bir yapı avantajdır.
Su Ürünleri Endüstrisi Mühendisliği Bölümü Mezunları Ne İş Yapar?
Su Ürünleri Endüstrisi Mühendisleri, su ürünlerinin hammadde olarak girdiği tüm sanayi tesislerinde ve denetleyici kurumlarda görev alırlar. İşleme fabrikaları, yem sanayii ve kamu kurumları ana istihdam alanlarıdır.
Üretim ve İşleme Mühendisi
Dondurulmuş, konserve veya tütsülenmiş su ürünleri fabrikalarında üretim hatlarının verimliliğini, planlamasını ve işleyişini yönetir.
Kalite Güvence Yöneticisi
Ürünlerin fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik analizlerini yapar; HACCP, ISO ve BRC gibi kalite ve gıda güvenliği sistemlerini denetler.
Ar-Ge Uzmanı (Ürün Geliştirme)
Pazar taleplerine göre yeni su ürünleri (hazır yemekler, marinatlar) geliştirir veya mevcut ürünlerin raf ömrünü uzatacak teknolojiler tasarlar.
Balık Yemi Üretim Mühendisi
Balık unu ve yağı fabrikalarında veya yem tesislerinde, yemin besin değerini ve üretim kalitesini kontrol eder.
Gıda Kontrol Görevlisi (Kamu)
Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde, su ürünleri satış ve üretim yerlerinin hijyen ve mevzuata uygunluğunu denetler.
Tesis Yöneticisi / Danışman
Yeni kurulacak su ürünleri işleme tesislerinin projelendirilmesi, makine parkurunun seçimi ve kurulumu konularında danışmanlık verir.
Su Ürünleri Endüstrisi Mühendisliği Dersleri Nelerdir?
Bölüm müfredatı; gıda bilimi, kimya, mikrobiyoloji ve proses mühendisliği derslerinin su ürünleri özelinde harmanlandığı teknik bir yapıya sahiptir.
Su Ürünleri İşleme Teknolojisi
Bölümün temelidir. Dondurma, konserveleme, tütsüleme (füme), kurutma ve surimi teknolojisi gibi endüstriyel işleme yöntemlerini öğretir.
Soğutma Tekniği ve Soğuk Zincir
Çabuk bozulan su ürünlerinin tazeliğini korumak için gerekli olan soğutma sistemlerini, buzlama tekniklerini ve lojistik yönetimini kapsar.
Su Ürünleri Kalite Kontrolü
Balığın tazeliğini belirlemek için yapılan duyusal (göz, solungaç kontrolü), kimyasal (TVB-N vb.) ve mikrobiyolojik analizleri uygulamalı gösterir.
Gıda Mühendisliği Temel İşlemleri
Isı transferi, kütle denkliği, akışkanlar mekaniği gibi gıda işlemenin arkasındaki fiziksel ve mühendislik prensiplerini içerir.
Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri
HACCP, ISO 22000 gibi uluslararası gıda güvenliği standartlarını ve fabrikalarda hijyen yönetimini öğretir.
Gıda Kimyası ve Mikrobiyolojisi
Su ürünlerinin besin kompozisyonunu (protein, yağ asitleri) ve bozulmaya neden olan mikroorganizmaları inceleyen temel bilim dersleridir.